Gaan jullie scheiden of uit elkaar en hebben jullie minderjarige kinderen? Dan zijn jullie wettelijk verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Op deze pagina lees je wat er verplicht in een ouderschapsplan staat, welke afspraken je daarnaast kunt vastleggen en hoe onze familiemediator jullie helpt om tot afspraken te komen die écht werken — ook over vijf jaar nog.
Voor wie is een ouderschapsplan verplicht?
Een ouderschapsplan is verplicht voor ouders die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, én voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag. Zonder ouderschapsplan neemt de rechtbank het echtscheidingsverzoek in principe niet in behandeling. Het plan is dus geen formaliteit, maar de basis van jullie ouderschap na de scheiding.
Wat moet er verplicht in een ouderschapsplan?
De wet stelt drie onderwerpen verplicht:
- De zorgregeling (of omgangsregeling): hoe verdelen jullie de zorg en opvoeding? Waar wonen de kinderen, en wanneer zijn ze bij welke ouder?
- Kinderalimentatie: hoe verdelen jullie de kosten van verzorging en opvoeding? Onze mediators berekenen de kinderalimentatie op dezelfde manier als de rechtbank dat doet, met hetzelfde rekenprogramma (INA).
- Informatie en overleg: hoe en hoe vaak informeren jullie elkaar over de kinderen, en hoe nemen jullie samen belangrijke beslissingen — bijvoorbeeld over schoolkeuze, medische zaken of verhuizen?
Daarnaast moet in het plan staan hoe jullie de kinderen betrokken hebben bij het opstellen ervan, op een manier die past bij hun leeftijd. Hoe ouder de kinderen, hoe meer je ze betrekt.
Checklist: deze onderwerpen nemen wij met jullie door
Naast de verplichte onderdelen leggen de meeste ouders ook deze afspraken vast. Gebruik dit als checklist:
- Dagelijkse zorgverdeling en wisselmomenten
- Vakanties, feestdagen en verjaardagen
- School: keuze, ouderavonden, rapportgesprekken
- Sport, hobby’s en bijbehorende kosten
- Oppas en opvang
- Contact met grootouders en familie
- Medische beslissingen en zorgverzekering
- Afspraken over nieuwe partners en wanneer de kinderen die ontmoeten
- Regels die jullie belangrijk vinden (bedtijden, schermtijd, huiswerk)
- Hoe jullie het plan evalueren en aanpassen als de kinderen ouder worden
De meestgemaakte fouten in een ouderschapsplan
Uit onze mediationpraktijk zien we dat het vaak misgaat op dezelfde punten:
- Te vage afspraken — “we verdelen de vakanties in overleg” leidt gegarandeerd tot discussie. Leg concreet vast wie wanneer de keuze maakt.
- Geen evaluatiemoment — een plan voor een kind van 4 past niet meer bij een kind van 12. Spreek af wanneer jullie het plan herzien.
- De kinderen niet betrokken — kinderen die zich gehoord voelen, accepteren de nieuwe situatie aantoonbaar beter.
- Alleen de verdeling geregeld, niet de communicatie — juist afspraken over hóé jullie overleggen voorkomen conflicten later.
Jullie blijven samen ouders
Hoe jullie als ouders met elkaar omgaan tijdens en na de scheiding bepaalt voor een groot deel hoe jullie kinderen de scheiding ervaren. Kinderen ondervinden aantoonbaar nadelige gevolgen wanneer ouders in hun bijzijn ruziën. Jullie zullen elkaar als mede-ouder moeten gaan zien — en niet meer als partner. Een goede start daarvoor: vertel sámen aan de kinderen dat jullie uit elkaar gaan. Meer hierover lees je op onze pagina kinderen en scheiden.
Hulp bij het ouderschapsplan door een familiemediator
Als MfN-registermediator zijn wij onpartijdig, maar de belangen van jullie kinderen staan bij ons altijd centraal. Wij helpen jullie om afspraken te maken die voor jullie beiden én voor de kinderen duidelijk en uitvoerbaar zijn — en zorgen dat het plan voldoet aan alle wettelijke eisen, zodat de rechtbank het zonder problemen accepteert. Komen jullie in aanmerking voor gesubsidieerde mediation, dan betaalt de overheid het grootste deel van de kosten.
Veelgestelde vragen over het ouderschapsplan
Is een ouderschapsplan ook verplicht als we samenwonen?
Ja — als jullie gezamenlijk gezag over minderjarige kinderen hebben, is een ouderschapsplan ook bij het beëindigen van samenwonen verplicht.
Kunnen we het ouderschapsplan later aanpassen?
Ja. Sterker nog: dat is verstandig. Als jullie er samen uitkomen, leggen jullie de nieuwe afspraken gewoon opnieuw vast. Komen jullie er niet uit, dan helpt mediation.
Wat als mijn ex-partner zich niet aan het ouderschapsplan houdt?
Begin met een gesprek, eventueel onder begeleiding van een mediator. Het plan is juridisch bindend, dus in het uiterste geval kan nakoming via de rechter worden afgedwongen — maar dat is zelden de beste route voor de kinderen.
Hoe lang duurt het opstellen van een ouderschapsplan?
Gemiddeld twee tot drie gesprekken van ongeveer anderhalf uur, afhankelijk van hoeveel jullie al samen besproken hebben.
Plan een gratis kennismakingsgesprek
Willen jullie het ouderschapsplan goed regelen, met oog voor jullie kinderen? Neem contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in Hoorn of Enkhuizen. Bel 06 518 995 55 of gebruik het contactformulier.